Referencje w CV wymagają rozstrzygnięcia, czy ogłoszenie oczekuje ich już na etapie aplikacji, czy mogą zostać przekazane później. Jeśli dane kontaktowe mają trafić do dokumentu, znaczenie ma zarówno wybór osoby znającej pracę kandydata, jak i wcześniejsze uzgodnienie możliwego kontaktu; referencje mogą też przyjąć formę osobnego listu polecającego.
Czy referencje trzeba wpisywać do CV?
Referencje trzeba wpisać do CV przede wszystkim wtedy, gdy wyraźnie wymaga ich ogłoszenie. W takiej sytuacji należy zamieścić je w dokumencie albo przekazać w miejscu wskazanym przez pracodawcę, na przykład w wiadomości aplikacyjnej, jeśli procedura na to pozwala.
Jeżeli oferta nie wspomina o referencjach, zwykle można je pominąć. Ograniczone miejsce w CV lepiej przeznaczyć na informacje istotne dla stanowiska, takie jak doświadczenie zawodowe, umiejętności lub wykształcenie. Sam zwrot „referencje dostępne na życzenie” zazwyczaj nie wnosi dodatkowej wartości, więc jego dodanie nie jest konieczne.
Jak wybrać osobę referencyjną?
Najlepsza osoba referencyjna to ktoś, kto zna Twoją pracę z bezpośredniej współpracy i potrafi poprzeć opinię konkretnymi informacjami. Wybór warto dopasować do stanowiska: referencje powinny potwierdzać kompetencje oraz sposób pracy istotne dla danej oferty.
- Bezpośredni przełożony – zwykle zna zakres obowiązków, kompetencje, sposób pracy i osiągnięcia kandydata.
- Współpracownik lub klient – może być dobrym wyborem, jeśli zna Cię zawodowo i potrafi podać konkretne informacje o współpracy.
- Wykładowca, trener lub koordynator wolontariatu – sprawdzi się przy braku doświadczenia zawodowego, o ile zna Twoje zaangażowanie i umiejętności w danym obszarze.
Nie wybieraj członka rodziny, przyjaciela ani sąsiada, ponieważ taka relacja nie potwierdza wiarygodnie kompetencji zawodowych. Przed wskazaniem referencji upewnij się, że wybrana osoba rzeczywiście pamięta Waszą współpracę i może odnieść ją do wymagań stanowiska.
Jakie dane kontaktowe referencji umieścić w CV?
W CV warto podać imię i nazwisko referenta, jego stanowisko lub funkcję oraz nazwę firmy. Do tych informacji można dołączyć służbowy numer telefonu i adres e-mail, jeśli są aktualne i zostały wcześniej uzgodnione z tą osobą. Taki zestaw pozwala rekruterowi szybko zidentyfikować referenta i nawiązać kontakt.
Zgoda na podanie danych osoby referencyjnej
Przed wpisaniem do CV cudzego numeru telefonu lub adresu e-mail uzyskaj zgodę osoby referencyjnej. Uprzedź ją także, że może skontaktować się z nią rekruter, i wyjaśnij, na jakie stanowisko aplikujesz.
Po otrzymaniu informacji o rekrutacji przekaż referentowi nazwę organizacji oraz stanowisko. Dzięki temu będzie mógł odnieść swoją opinię do właściwych kompetencji i przygotować się do rozmowy. Warto wcześniej ustalić również preferowany sposób kontaktu, telefoniczny lub mailowy.
Przykład sekcji referencji w CV
Sekcję referencji umieść pod koniec CV, po doświadczeniu, wykształceniu i umiejętnościach. W przypadku referencji ustnych wpis powinien zawierać uzgodnione dane osoby, jej stanowisko, firmę oraz służbowy telefon i adres e-mail. Nie zastępuj tych informacji ogólnym zwrotem „referencje dostępne na życzenie”, jeśli możesz podać kontakt bezpośrednio.
Przykładowy zapis może wyglądać następująco:
- Anna Kowalska — kierowniczka działu sprzedaży, ABC sp. z o.o.; tel. służbowy: [uzgodniony numer], e-mail: [uzgodniony adres].
Jeśli wybierasz referencje pisemne, zamiast danych kontaktowych możesz zaznaczyć, że do CV dołączono list polecający. Taki dokument powinien opisywać współpracę, obowiązki i osiągnięcia kandydata, a także wskazywać autora opinii oraz dane umożliwiające jej weryfikację.